Khi đọc những bài tổng hợp kiểu này, bạn thường thấy các tác giả có xu hướng chỉ tập trung vào khoảng mười đến hai mươi năm gần đây và hiếm khi nhìn xa hơn thế.
Chẳng lẽ trước thời khắc chuyển giao thiên niên kỷ, Cheltenham Gold Cup không có nhà vô địch nào đáng chú ý sao?!
Tôi vẫn không hiểu liệu những người viết có cho rằng độc giả hoàn toàn không thể nhớ lại những sự kiện xa xưa hơn hay không, nhưng ở đây tôi sẽ đưa ra góc nhìn của riêng mình.
Trong bài viết này, tôi quyết định giới thiệu năm nhà vô địch Gold Cup mà mình yêu thích nhất... trong suốt cuộc đời tôi! Sau gần 47 năm sống trên đời, tôi có một kho thành tích khá phong phú để lựa chọn.
Desert Orchid (1989)
Với tôi, không kỳ Gold Cup nào gợi lại những ký ức đẹp hơn năm 1989, khi lời bình đầy cảm xúc của Sir Peter O'Sullevan: “Nó đang bắt đầu vượt lên, Desert Orchid đang bắt đầu vượt lên”, khiến toàn bộ 58.000 khán giả tại Cheltenham bùng nổ. Có thể nói tiếng hò reo đồng thanh của họ đã nâng bước “Dessie” một cách kỳ diệu qua vạch đích.
Desert Orchid là một trong những chú ngựa được yêu mến nhất từng thi đấu tại Vương quốc Anh, và nó đã là “chú ngựa của mọi người” từ rất lâu trước khi giành Gold Cup.
Thời tiết xấu vào đêm trước cuộc đua và trong chính ngày thi đấu khiến đường đua gần như không thể sử dụng, còn điều kiện mặt sân chắc chắn không có lợi cho chú ngựa xám. Dessie ưa mặt sân tốt hơn và trước đó mới chỉ thắng một lần trên đường đua vòng trái.
Ở giai đoạn quyết định, trong điều kiện bào mòn thể lực, cuộc đua trở thành màn so tài trực tiếp giữa Yahoo và Desert Orchid sau khi Ten Plus rời cuộc chơi ở giai đoạn cuối.
Khi Desert Orchid vượt lên dẫn đầu dưới sự điều khiển của Simon Sherwood, nó trông như một mục tiêu dễ dàng bị đánh bại bởi Yahoo, chú ngựa đã chứng minh được sức bền. Yahoo nhỉnh hơn đôi chút khi vượt qua đối thủ và tạo cách biệt một thân ngựa trước rào cuối.
Tuy nhiên, Yahoo không thể bứt xa và bắt đầu hụt hơi. Nhận thấy đối thủ đã xuống sức, Dessie vểnh tai rồi vùng lên trên đoạn dốc để đánh bại Yahoo, qua đó tạo nên lời bình bất hủ của O’Sullevan—một câu nói sẽ mãi mãi đi vào huyền thoại Gold Cup.
Norton’s Coin (1990)
Chỉ một năm sau, trong hoàn cảnh hoàn toàn trái ngược với năm 1989, một nông dân chăn bò sữa ở Carmarthen đã chẳng mấy bận tâm đến bảng thành tích khi mang đến chú ngựa cửa dưới có tỷ lệ 100-1 mang tên Norton’s Coin.
Khi ấy, Sirrell Griffiths chỉ huấn luyện hai chú ngựa và thường tự mình cưỡi Norton’s Coin trong các buổi tập. Một sai sót hành chính của chính ông khiến Griffiths không kịp đăng ký Norton’s Coin tham dự một trong những cuộc đua vượt rào tính handicap tại Festival, vì vậy ông chuyển sang đăng ký nó vào Gold Cup.
Bên dưới tên Norton’s Coin trên chương trình thi đấu chính thức của Cheltenham vào thứ Sáu, ngày 15 tháng 3 năm 1990 có ghi: “Ứng viên về chót nhiều hơn là về nhất”.
Sau khi vắt sữa bò vào buổi sáng, Griffiths tự mình lái xe đưa chú ngựa thiến màu hạt dẻ tới Cheltenham. Mọi cuộc bàn luận về Cheltenham Gold Cup đều xoay quanh Desert Orchid, chú ngựa trở lại Prestbury Park để bảo vệ danh hiệu.
Khi cuộc đua danh giá nhất diễn ra, Griffiths bắt đầu tin tưởng vào chú ngựa của mình. Griffiths kể: “Nó cứ áp sát thêm từng chút, từng chút một, và trước rào cuối, tôi có thể thấy rằng nó sẽ thắng nếu vượt qua được rào”.
Khi Desert Orchid hụt hơi, Graham McCourt đưa Norton’s Coin vươn lên dẫn đầu ở thời điểm còn cách đích 50 yard, rồi giành chiến thắng với cách biệt ba phần tư thân ngựa trước Toby Tobias. Desert Orchid về thứ ba, kém thêm bốn thân ngựa.
Đó là một chiến thắng của kẻ yếu trước đối thủ khổng lồ với quy mô sử thi. Với tỷ lệ 100-1, Norton’s Coin vẫn là nhà vô địch có tỷ lệ cược cao nhất trong lịch sử Gold Cup. Bản thân là người luôn ủng hộ cửa dưới, tôi vẫn không ngừng chờ đợi một chiến thắng khác lấy cảm hứng từ Norton’s Coin để mang lại cảm giác ấm áp và lâng lâng trong lòng.
Dawn Run (1986)
Một lần nữa, Sir Peter O’Sullevan không ai sánh bằng lại gắn liền với những thời khắc cuối của một kỳ Gold Cup. Mỗi khi nhớ lại chiến thắng của Dawn Run năm 1986, lời bình “Và cô ngựa cái đang bắt đầu vượt lên” lại vang vọng bên tai bạn.
Khởi tranh với vị thế ứng viên số một cùng tỷ lệ cược đua ngựa 15/8 và được Jonjo O'Neill cầm cương, cô ngựa cái đã có màn so tài quyết liệt với Run And Skip ở vòng đua đầu tiên. Tuy nhiên, một sai lầm tại rào thứ tư tính từ đích tưởng như đã phá hỏng cơ hội của nó, trong khi Wayward Lad và Forgive 'N' Forget vẫn đang bám đuổi đầy mạnh mẽ phía sau.
Khi còn cách đích 50 yard, Dawn Run kém Wayward Lad hai thân ngựa, nhưng đối thủ bắt đầu xuống sức. O'Neill khẳng định: “Nó nhất quyết không chịu thua”, khi Dawn Run bắt đầu thu hẹp khoảng cách.
“Nó có tinh thần cạnh tranh quá mạnh để chấp nhận điều đó, và khi tôi bắt đầu thúc nó, nó hiểu rằng đây là thời khắc được ăn cả, ngã về không rồi vùng lên chiến đấu.”
Best Mate (2002)
Tất nhiên, tất cả chúng ta đều biết Best Mate sau đó còn giành Gold Cup vào năm 2003 và 2004, nhưng với tất cả những người có liên quan, chiến thắng đầu tiên luôn là điều đặc biệt nhất.
Được Henrietta Knight huấn luyện, Best Mate là “chú ngựa trong mơ” của bà. Năm 2002, nó xuất phát trong một kỳ Gold Cup có dàn ngựa tham dự thuộc hàng đông nhất trong vòng 20 năm.
Knight, người khi ấy nổi tiếng vì luôn vô cùng căng thẳng tại trường đua và không thể ép mình theo dõi bất kỳ cuộc đua nào, cho biết: “Tôi đã xem toàn bộ cuộc đua, từng hàng rào một”, khi Jim Culloty cùng Best Mate bảy tuổi đánh bại Commanche Court và See More Business một cách thuyết phục để giành chiến thắng.
Khi Best Mate trở lại Cheltenham vào năm 2003, đã 30 năm trôi qua mà chưa có chú ngựa nào giành hai Gold Cup. Và như câu nói quen thuộc: “Phần còn lại đã trở thành lịch sử”.
Mr Mulligan (1997)
AP McCoy, tay đua 19 lần giành chức vô địch, đã có một sự nghiệp cầm cương lẫy lừng. Tuy nhiên, trong tổng số hơn 4.000 chiến thắng của ông, điều mà cá nhân tôi sẽ luôn nhớ nhất là lần McCoy khi còn trẻ giành Gold Cup trên lưng Mr Mulligan.
Tôi đoán chiến thắng ấy càng có ý nghĩa hơn vì tôi đã đặt cược vào nó?
Nói một cách nhẹ nhàng nhất thì Mr Mulligan là một chú ngựa vượt rào rất thất thường, và nó bước vào kỳ Gold Cup năm 1997 với tỷ lệ 20/1.
Tuy nhiên, McCoy khi ấy mới 22 tuổi—bằng tuổi tôi—hầu như chẳng có gì phải lo lắng khi cuộc đua diễn ra. Cặp đôi bứt khỏi phần còn lại của đoàn đua lúc tiến đến rào cuối, với chiến thắng hoàn toàn nằm trong tầm tay.
Mr Mulligan vượt rào gọn gàng rồi phi nước đại trên đoạn thẳng về đích, dễ dàng giành chiến thắng với cách biệt chín thân ngựa. McCoy thậm chí còn có đủ thời gian để giơ tay chào đám đông.
*Ảnh chính thuộc bản quyền của Mark J. Terrill / AP Photo*